LATEST NEWS

Have a quick look at our blog to show you all of the latest news from Europlan...

TEST

TEST
WHAT TO SAY HERE

Wednesday, 17 May 2017

Η αναζήτηση μιας νέας αστικής ισορροπίας στο θαλάσσιο μέτωπο της Θεσσαλονίκης





Άποψη του κρηπιδώματος

Καθώς ολοένα και μεγαλύτερος αριθμών ανθρώπων συσσωρεύεται στις μεγάλες πόλεις, το αστικό περιβάλλον, συνεχώς επεκτεινόμενο, γίνεται το ίδιο πολύτιμο και απαιτεί την ίδια ισορροπημένη διαχείριση όσο και το απειλούμενο φυσικό περιβάλλον του πλανήτη.
Αεροφωτογραφία Θεσσαλονίκης: Με κόκκινο περίγραμμα σημειώνεται η περιοχή ανάπλασης της Νέας Παραλίας – Φωτογράφος: Πρόδρομος Νικηφορίδης.

Οι πόλεις παγκοσμίως αναζητούν βιώσιμες στρατηγικές ανάπλασης, αναζητούν την ισορροπία ανάμεσα στο φυσικό και το κτισμένο, αξιοποιώντας τα φυσικά τους πλεονεκτήματα (θαλάσσια μέτωπα, λίμνες ή ποτάμια, περιαστικά δάση και τοπία φυσικού κάλους). Ο σχεδιασμός του δημόσιου χώρου των πόλεων, τα αστικά πάρκα και τα μεγάλα κενά του αστικού ιστού, γίνονται τα ιδανικά τοπία για την αναζήτηση ισορροπημένων λύσεων που σέβονται εξίσου τον πολίτη και το περιβάλλον.
Αεροφωτογραφία τμήματος του Kήπου του Αλεξάνδρου – Φωτογράφος: Άρης Έβδος.

Η πρόθεση του Δήμου Θεσσαλονίκης για την ανάπλαση της Νέας Παραλίας και η προκήρυξη του σχετικού διαγωνισμού, αποτέλεσαν το έναυσμα για πειραματισμό πάνω σε αυτή τη λογική οργάνωσης του δημόσιου χώρου της πόλης. Εκεί όπου ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός συναντά τις επιλογές της συγκρότησης ενός συνολικού μικρο-οικοσυστήματος, με τις αλληλεπιδράσεις του, την ποικιλότητα, την ετερογένεια αλλά και τη συνοχή του.
Άποψη του γλυπτού του Ζογγολόπουλου στην ξύλινη εξέδρα – Φωτογράφος: Πρόδρομος Νικηφορίδης.

Ο σχεδιασμός, η επιλογή των υλικών, η επιλογή των φυτικών ειδών, ο φωτισμός, όλα συμβάλλουν όχι μόνο στην κατασκευή ενός δημόσιου χώρου υψηλής ποιότητας, αλλά κυρίως στην οργάνωση ενός χώρου που «εγγράφεται» ομαλά στο υπάρχον αστικό τοπίο και η διαχείριση και συντήρησή του δεν απαιτεί τη σπατάλη πολύτιμων πόρων.
Λεπτομέρεια με τους πίδακες νερού στη μαρμάρινη διαμόρφωση στην ξύλινη εξέδρα – Φωτογράφος: Πρόδρομος Νικηφορίδης.

Η Νέα Παραλία της Θεσσαλονίκης είναι ένας γραμμικός τόπος με περιορισμένο σχετικά βάθος και μεγάλο μήκος, γεγονός που του προσδίδει ακριβώς τα χαρακτηριστικά του «μετώπου», του λεπτού φλοιού, που απλώνεται πάνω στο δύσκολο και προκλητικό όριο μεταξύ στεριάς και θάλασσας, μεταξύ φυσικού και κατασκευασμένου τοπίου. Ο σχεδιασμός σε αυτό το όριο όφειλε να συνυπάρξει και να συνδιαλλαγεί με το υδάτινο στοιχείο, δηλαδή τη φύση στη πιο ασταθή μορφή της.
Ένα από τα “επεισόδια του νερού”, μαρμάρινη δεξαμενή νερού κατά μήκος του κρηπιδώματος της παραλίας – Φωτογράφος: Γιώργης Γερόλυμπος.

Ιδιαίτερα το θαλάσσιο φόντο στον κόλπο της Θεσσαλονίκης, αποτελεί το εκπληκτικό αυτό σκηνικό, όπου το εφήμερο και το μεταβλητό είναι τα κυρίαρχα στοιχεία που δημιουργούν μια διαφορετική κάθε φορά ατμόσφαιρα. Η όποια επέμβαση σε αυτό το φόντο, παίρνει το χρώμα του, υπάρχει γιατί υπάρχει αυτό, δεν μπορεί να το ανταγωνιστεί παρά να συνυπάρξει και να κερδίσει λίγη από την ακούραστη αίγλη του.
Άποψη του Κήπου του Απογευματινού Ήλιου – Φωτογράφος: Bernard Cuomo.

Για αυτούς τους λόγους, βασική απόφαση ήταν να διατηρηθεί η χαρακτηριστική και αναγνωρίσιμη φυσιογνωμία του ενιαίου μετώπου προς τη θάλασσα, η συνέχεια και η γραμμικότητα του τοπίου. Προκειμένου να διαφυλαχθεί το γοητευτικό στοιχείο της Νέας Παραλίας Θεσσαλονίκης, που είναι η ενιαία και ενδιαφέρουσα πορεία περιπάτου πλάι στον ανοικτό θαλάσσιο ορίζοντα, δεν επιχειρήθηκε καμιά προέκταση κατασκευών μέσα στη θάλασσα.
Πανοραμική φωτογραφία της ξύλινης εξέδρας του Κήπου της Άμμου – Φωτογράφος: Πρόδρομος Νικηφορίδης.

Γραμμική πορεία – Πράσινα Δωμάτια και Σημειακές Επεμβάσεις
Η «ανάγνωση» της τοποθεσίας, η επισήμανση των χαρακτηριστικών της στοιχείων και των παραμέτρων που επιδρούν στην ταυτότητά της, αποτελεί το ερμηνευτικό κλειδί για την κατανόηση της και τη σχεδιαστική υλοποίηση εφικτών προτάσεων. Για το μέτωπο της Νέας Παραλίας διακρίθηκαν δύο σημαντικά χαρακτηριστικά τα οποία οριοθέτησαν τις βασικές επιλογές της πρότασης.
Λεπτομέρεια της ξύλινης εξέδρας και των μαρμάρινων δεξαμενών του Κήπου της Άμμου – Φωτογράφος: Κανονίδης.

Η πορεία πάνω ακριβώς στο όριο μεταξύ στεριάς και θάλασσας, το πλακόστρωτο της παραλίας, με τα χαρακτηριστικά της γραμμικότητας, της συνέχειας, το ανοικτό και μη διακοπτόμενο οπτικό πεδίο, την αίσθηση του απείρου λόγω της έντονης παρουσίας του νερού, τη γραμμή του ορίζοντα μέσα στη θάλασσα, που άλλοτε διαγράφεται έντονη και καθαρή και άλλοτε χάνεται εντελώς, ενοποιώντας με εντυπωσιακά αποτελέσματα, τον ουρανό με τη θάλασσα.
Αεροφωτογραφία του Κήπου των Εποχών – Φωτογράφος: Άρης Έβδος.

Οι χώροι πρασίνου, με διάσπαρτες χρήσεις αναψυχής και μικρών αθλοπαιδιών, διαφοροποιούν αυτό το τμήμα από το κρηπίδωμα, προσφέροντας σκιασμό, μαλακά δάπεδα, οπτική απομόνωση, εναλλαγές χώρων.
Το υπαίθριο θέατρο του Κήπου των Εποχών – Φωτογράφος: Πρόδρομος Νικηφορίδης.

Γραμμικότητα και συνέχεια – «Περιπατητές κυμάτων»
Το κρηπίδωμα
Η γραμμικότητα, το δυναμικό συνεχές, ο ανοικτός ορίζοντας, είναι τα σημαντικά πλεονεκτήματα της Νέας Παραλίας, που εντείνονται και ενισχύονται με την διαμόρφωση του δαπέδου του κρηπιδώματος. Το κρηπίδωμα της παραλίας είναι ιδανικός τόπος περιπάτου, χωρίς διακοπές, χωρίς οχλήσεις.
Εσωτερική άποψη των ξύλινων διαδρομών του Κήπου των Εποχών – Φωτογράφος: Πρόδρομος Νικηφορίδης.

Ο «περιπατητής» είναι εκτεθειμένος στο φως, στην ανοικτή προοπτική, σε μια συνεχή πορεία πάνω στο γοητευτικό όριο μεταξύ των αντίθετων: η σταθερότητα του συμπαγούς κρηπιδώματος – η αστάθεια και διαύγεια του υγρού στοιχείου.
Στιγμιότυπο την περίοδο της άνοιξης στο εσωτερικό του Κήπου των Εποχών – Φωτογράφος: Πρόδρομος Νικηφορίδης.

Το πλακόστρωτο της παραλίας, από το Λευκό Πύργο έως το Μέγαρο Μουσικής, αντιμετωπίζεται ενιαία και ισότιμα, χωρίς ιεραρχήσεις και αυξομειώσεις στο εύρος του. Προτείνεται ένα χυτό δάπεδο που θα κατασκευαστεί σε όλο το μήκος του μετώπου, και σε όλο το πλάτος του όπου υπάρχει σκληρό δάπεδο.
Αεροφωτογραφία του Kήπου της Μεσογείου – Φωτογράφος: Άρης Έβδος.

Το δάπεδο διαφοροποιείται μόνο σε δύο σημεία: α. για να σημάνει την χάραξη ποδηλατοδρόμου, β. στο σημείο της απόληξης του κρηπιδώματος στο νερό, όπου με τη χρήση του ξύλινου καταστρώματος από bangkirai επιχειρείται να τονιστεί το όριο ξηράς και θάλασσας.
Εσωτερική άποψη στον Kήπο της Μεσογείου – Φωτογράφος: Πρόδρομος Νικηφορίδης.

Στην εσωτερική πλευρά του κρηπιδώματος, προσφέρεται η εναλλακτική δυνατότητα μιας σκιασμένης διαδρομής. Η διαδρομή αυτή με τα προτεινόμενα καθιστικά ανάμεσα στα δέντρα, είναι ιδιαίτερα χρήσιμη τους θερινούς μήνες κυρίως σε ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας.
Άποψη του Κήπου των Γλυπτών – Φωτογράφος: Αγγελική Σάπικα.

Η αλέα λειτουργεί ως ενδιάμεσο όριο-φίλτρο μεταξύ των δύο διακριτών τμημάτων του παραλιακού μετώπου: του πλακόστρωτου και της πράσινης ζώνης. Δημιουργεί μια διαφοροποιημένη σε ποιότητες διαδρομή, οριοθετείται από τα δέντρα και διαμορφώνει μια ενιαία εικόνα στη θέα του μετώπου από τη θάλασσα.
Εσωτερική άποψη του Κήπου των Γλυπτών – Φωτογράφος: Bernard Cuomo.

Τα επεισόδια του νερού
Η πρόθεση να διατηρηθεί η γραμμικότητα του παραλιακού μετώπου, η ενότητα και η συνέχειά του, και να μην διακόπτεται ο ορίζοντας του νερού και του παραλιακού πλακόστρωτου από κατασκευές στη θάλασσα ή στο κρηπίδωμα ήταν βασική.
Εσωτερική άποψη του Κήπου των Γλυπτών – Φωτογράφος: Bernard Cuomo.

Ωστόσο, η ανάγκη να βρεθούν σημεία ενδιαφέροντος κατά μήκος της παραλιακής διαδρομής, συντέλεσε στην απόφαση δημιουργίας σημειακών επεμβάσεων ως «επεισοδίων» που θεματικά σχετίζονται με το νερό.
Πανοραμική άποψη της νέας παραλίας στο ύψος του Κήπου του Ήχου. Φωτογράφος, Άρης Έβδος.

Τα «επεισόδια νερού» χαμηλώνουν την κλίμακα του παραλιακού μετώπου, δημιουργούν στάση και τόπο παιχνιδιού, σηματοδοτούν συγκεκριμένα σημεία, χωρίς να αναιρούν τη γραμμική ενότητα της διαδρομής. Οι επεμβάσεις αυτές πραγματοποιούνται σε χαρακτηριστικά σημεία του μετώπου και είναι πάντα διαφορετικές. 
Εσωτερική άποψη στον Κήπο του Ήχου – Φωτογράφος: Εριέτα Αττάλη.

Δημόσιος χώρος στην οικεία κλίμακα του ιδιωτικού: Οι Κήποι 
Στον αντίποδα της γραμμικής πορείας, διαμορφώνονται, στην εσωτερική  πλευρά, 12 χώροι πρασίνου ως μια αλληλοδιαδοχή "πράσινων δωματίων – κήπων" με ένα ιδιαίτερο θεματικό χαρακτηριστικό ο καθένας.
Πανοραμική φωτογραφία του Κήπου των Ρόδων – Φωτογράφος: Πρόδρομος Νικηφορίδης.

Η επιλογή αυτού του όρου, δωμάτια – κήποι, προλέγει τις προθέσεις: πρόκειται για μια διαδοχή χώρων που επιχειρούν να διατηρήσουν την οικεία ατμόσφαιρα του ιδιωτικού, διαμορφώνοντας ωστόσο το δημόσιο χώρο.
Εσωτερική άποψη στον Kήπο των Ρόδων – Φωτογράφος: Εριέτα Αττάλη.

Δεν πρόκειται για μεγάλα "πάρκα", αλλά μικρής έκτασης "δωμάτια" που φέρνουν στη μνήμη τους κήπους των κατοικιών που υπήρχαν στην περιοχή πριν την επιχωμάτωση και οι οποίοι έφταναν μέχρι την άκρη του κύματος και τον φυσικό αιγιαλό.
Άποψη του κρηπιδώματος στο ύψος του Κήπου της Μνήμης – Φωτογράφος: Εριέτα Αττάλη.

Οι κήποι, σε αντίθεση με το πλακόστρωτο της παραλίας είναι προστατευμένοι χώροι, έχουν τη δική τους εσωστρέφεια. Η διαφοροποίηση, η εναλλαγή, η δυνατότητα οπτικής απομόνωσης, ο σκιασμός, η έκπληξη, η ανακάλυψη ή αποκάλυψη του διαφορετικού, το παιχνίδι, τα μαλακά δάπεδα, το πράσινο: οι κήποι ακολουθούν άλλους δρόμους συνθετικής γλώσσας, εξυμνώντας το οικείο και το ιδιωτικό, δημιουργώντας νέους συλλογικούς χώρους σε μια κλίμακα τοπική. 
Η εμπειρία μετασχηματίζεται σε μια διαδρομή, όπου το εφήμερο (η εναλλαγή των εποχών) και το ποικίλο (η πολυκεντρικότητα της μελέτης) αναδεικνύονται σε κυρίαρχα στοιχεία της σύνθεσης και αποσπούν διαφορετικά συναισθήματα από τον επισκέπτη – χρήστη. Ο μύθος αποκαλύπτεται κατά μήκος της διαδρομής, επανακαθορίζεται μέσω των φυσικών φαινομένων, δημιουργεί διαρκώς μεταβαλλόμενα οπτικά φαινόμενα.
Eσωτερική άποψη του Kήπου του Nερού – Φωτογράφος: Γιώργης Γερόλυμπος.

Αυτή η τάση σύνθεσης του τοπίου της σύγχρονης πόλης στόχευε στη δημιουργία ενός χώρου σε κίνηση που ακολουθεί την αλλαγή των εποχών. Με την ονομασία των δώδεκα "πράσινων δωματίων" να ακολουθεί τη θεματική τους οργάνωση, ο κάθε χώρος σηματοδοτείται νοηματικά, ενισχύεται το στοιχείο της έκπληξης και δίνεται κίνητρο σε περισσότερους χρήστες να τον οικειοποιηθούν.
Άποψη του Κήπου της Μουσικής – Φωτογράφος: Πρόδρομος Νικηφορίδης.

Τα ονόματα των κήπων ξεκινώντας από τον Κήπο του Λευκού Πύργου είναι διαδοχικά:
1. Ο Κήπος του Αλέξανδρου,
2. Ο Κήπος του Απογευματινού Ήλιου,
3. Ο Κήπος της Άμμου,
4. Ο Κήπος των Εποχών,
5. Ο Κήπος του Οδυσσέα Φωκά,
6. Ο Κήπος της Μεσογείου,
7. Ο Κήπος των Γλυπτών,
8. Ο Κήπος του Ήχου,
9. Ο Κήπος των Ρόδων,
10. Ο Κήπος της Μνήμης,
11. Ο Κήπος του Νερού,
12. Ο Κήπος της Μουσικής.
Γενική Κάτοψη

Η εσωτερική διαδρομή μέσα από τους κήπους
Παρά τη "διαμερισμάτωση" της πράσινης ζώνης, υπάρχει η δυνατότητα της κίνησης από τον ένα κήπο στον άλλο, μέσω μιας διαδρομής, που ξεκινάει από τον Κήπο της Άμμου και διαφοροποιείται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του κήπου που διασχίζει. Κατά μήκος της διαδρομής συναντάμε στάσεις με πέργκολες, και κιόσκια – αναψυκτήρια. Σταθερό και ενοποιητικό στοιχείο της διαδρομής παραμένει το δάπεδό της, το οποίο είναι κατασκευασμένο από το ίδιο χυτό υλικό που φτιάχνεται το πλακόστρωτο της παραλίας, τοποθετείται πάνω σε μαλακό δάπεδο που επιτρέπει να ανάπτυξη γρασιδιού ανάμεσα στις γεωμετρικές του χαράξεις.
Γενική Κάτοψη με τους τίτλους των κήπων

Περιβαλλοντικά θέματα 
Η δημιουργία θετικών περιβαλλοντικών συνθηκών στον αστικό υπαίθριο χώρο επιδρά ευνοϊκά στη συμπεριφορά των χρηστών και ενθαρρύνει τη χρήση του σε διαφορετικές εποχές του χρόνου. Η βελτίωση του μικροκλίματος, η πρόβλεψη προστασίας από τις αντίξοες καιρικές συνθήκες και την όχληση των αστικών λειτουργιών, αποτελούν ελκυστικά χαρακτηριστικά των αστικών υπαίθριων χώρων. Οι συνθήκες άνεσης συνίστανται σε θερμική, οπτική και ακουστική άνεση, ωστόσο ιδιαίτερη σημασία έχει και η ενίσχυση του ψυχολογικού παράγοντα με την προσθήκη θετικών ερεθισμάτων στον χώρο.
Αεροφωτογραφία περιοχής ανάπλασης

Η θερμική άνεση επιτυγχάνεται με: 
Α) Ενίσχυση της παρουσίας της βλάστησης και εισαγωγή φυτών με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Η βλάστηση, μέσω μίας αυτορυθμιζόμενης βιολογικής διεργασίας των φυτών εξομαλύνει τις θερμοκρασιακές μεταβολές.
Β) Παροχή επαρκούς σκιασμού είτε με φυτεύσεις, είτε με κατάλληλα στέγαστρα, ώστε να είναι εφικτή η χρήση του χώρου καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Γ) Χρήση υλικών στα δάπεδα με χαμηλή ικανότητα απορρόφησης της ηλιακής ενέργειας.
Δ) Παρουσία νερού που προσφέρει τη δυνατότητα δροσισμού μέσω συναγωγής του αέρα που περνάει από την επιφάνεια του (ειδικά αν είναι σε μορφή πίδακα ώστε να αυξάνεται η επιφάνεια έκθεσης).
Ε) Ενίσχυση του ψυχολογικού – αισθητικού παράγοντα. Με την προσπάθεια να ενταχθούν στο χώρο νέα σημεία ενδιαφέροντος, και να επενδυθούν με σημασία οι χώροι πρασίνου (μετασχηματισμός σε κήπους) θεωρούμε ότι γίνεται ένα σημαντικό βήμα για να αποκτήσει ο χώρος νέο πρόσωπο, να ενισχυθεί το στοιχείο της έκπληξης και να δοθεί κίνητρο σε περισσότερους χρήστες να τον οικειοποιηθούν.
Η οπτική άνεση είναι αποτέλεσμα παροχής ικανοποιητικού σκιασμού, επιλογής υλικών  δαπέδων με χαμηλή ανακλαστικότητα για αποφυγή της θάμβωσης και σχεδιασμού του τεχνητού φωτισμού ώστε να ενισχύεται το αίσθημα της ασφάλειας.
Αεροφωτογραφία περιοχής ανάπλασης με τίτλους ανά κήπο

Η ακουστική άνεση, επιδιώκεται με:
Α) Διαμόρφωση του ορίου των κήπων με αναχώματα σε κλίση (πρανή) για την προστασία από την ακουστική όχληση της Λεωφόρου Μ. Αλεξάνδρου.
Β) Πύκνωση των δενδροφυτεύσεων – ειδικά στις περιοχές όπου το πλάτος μειώνεται και το πρόβλημα γίνεται πιο αισθητό.
Γ) Επιλεγμένη παρουσία του νερού ("επεισόδια νερού"), καθώς έχει διαπιστωθεί ότι ο ήχος του νερού επιδρά ιδιαίτερα ευεργετικά σε αστικούς υπαίθριους χώρους, λειτουργώντας και ως ηχητικό φίλτρο από τον θόρυβο.
Τομή στον κήπο των γλυπτών

1) Ο Κήπος του Αλέξανδρου 
Ο χώρος που περιβάλλει σήμερα το άγαλμα του Μ. Αλεξάνδρου επιμερίζονταν σε τέσσερα μέρη: την αξονική χάραξη ΧΑΝΘ – Μ. Αλεξάνδρου και τρία μικρά πάρκα. Τα πάρκα ήταν ανομοιογενή στην οργάνωσή τους. Στα δύο από αυτά, το σύνολο της επιφάνειάς τους ήταν στρωμένη με χλοοτάπητα και υπήρχαν διάσπαρτα δέντρα, ενώ το τρίτο οργανώνονταν με διαδρομές και παρτέρια, ακολουθώντας την οργάνωση του πάρκου του Θεάτρου Κήπου. Τα πάρκα αυτά ήταν περίκλειστα με φυτικό φράκτη από θάμνους.
Κάτοψη του Κήπου του Αλέξανδρου

Ομογενοποιήθηκαν τα τρία πάρκα και αφαιρέθηκε ο φυτικός φράκτης. Οι τρεις αυτοί χώροι διαμορφώνονται τώρα ανοικτοί, με γρασίδι και διάσπαρτα δέντρα, δημιουργώντας μια αίσθηση χώρου μεγαλύτερης επιφάνειας. Η απομάκρυνση του πυκνού φυτικού φράκτη που περιέκλειε τα πάρκα, τους κάνει πιο ζωντανούς και φιλικούς για τους επισκέπτες και επιτρέπει την οικειοποίηση του χώρου, κυρίως του χλοοτάπητα, τις ηλιόλουστες μέρες αφού προσφέρει ευχάριστη θέα προς τη θάλασσα.
Η κεντρική αξονική χάραξη που κατέληγε στο άγαλμα του Μ. Αλεξάνδρου απομακρύνθηκε και δημιουργήθηκε ενιαίο σκληρό δάπεδο ενώ ενισχύθηκε ο τονισμός της χάραξης με 72 πολύ χαμηλούς πίδακες νερού. Το ενιαίο σκληρό δάπεδο και ο τονισμός της υπάρχουσας χάραξης με το στοιχείο του νερού, δημιουργεί ένα εντυπωσιακό υπόβαθρο για το γλυπτό που είναι πλέον σημείο αναφοράς του παραλιακού μετώπου.
2) Ο Κήπος του Απογευματινού Ήλιου
Πρόκειται για έναν κεκλιμένο κήπο που δημιουργείται στον τριγωνικό χώρο μεταξύ του ξενοδοχείου Μακεδονία Παλλάς και της παλιάς Ηλεκτρικής Εταιρίας. Ο κεκλιμένος κήπος υψώνεται με χαμηλή κλίση από το πλακόστρωτο της παραλίας προς το δρόμο. Η κλίση διαμορφώνεται με χώμα σαν φυσική μαλακή πλαγιά.  Σε ένα πρώτο πλάτωμα που διατηρείται ομοεπίπεδο με το κρηπίδωμα της παραλίας, διατηρούνται τα υπάρχοντα δέντρα, και ένα γλυπτό. Στη συνέχεια, η άνοδος στη "φυσική πλαγιά" γίνεται με διαδρομές από ομαλές ράμπες που ακολουθούν την κλίση.
Καθιστικά διαμορφώνονται κατά μήκος των διαδρομών, τα οποία έχουν τη μορφή παραλληλεπίπεδων όγκων που βγαίνουν από το έδαφος, ακολουθώντας την κλίση της ράμπας. Η ράμπα που διατρέχει περιμετρικά την πλαγιά διαμορφώνεται υποβαθμισμένη μερικά εκατοστά (70 εκ)  σε σχέση με τις παρειές της, έτσι ώστε να αποφευχθεί η τοποθέτηση προστατευτικού κιγκλιδώματος που είναι απαραίτητο για τα ψηλότερα σημεία του λόφου.
Κάτοψη του Κήπου του Απογευματινού Ήλιου

Οι πλευρές του λόφου προς τη λεωφόρο Μ. Αλεξάνδρου και το Μακεδονία Παλλάς, διαμορφώνονται επίσης σε κλίση. Με την πρόθεση να είναι και αυτές οι πλευρές πράσινες και όχι διαμορφωμένες με κάποιο σκληρό υλικό, χρησιμοποιείται πλέγμα και αναρριχόμενα φυτά καθώς η απότομη κλίση τους, δεν επιτρέπει να φυτευτούν.
Η δημιουργία της τεχνητής αυτής πλαγιάς, έδωσε την ευκαιρία διαμόρφωσης ενός σημείου θέασης προς της θάλασσα, ιδιαίτερα αγαπητό και ζωντανό αργά τις απογευματινές ώρες και το ηλιοβασίλεμα. Επίσης, η διαμόρφωσή του ως φυσικό πρανές, μειώνει και εντάσσει καλύτερα τον όγκο του ξενοδοχείου πάνω στο παραλιακό μέτωπο. 
3) Ο Κήπος της Άμμου
Στο σημερινό πάρκο κυκλοφοριακής αγωγής διαμορφώνεται ο Κήπος της Άμμου. Διατηρείται το τμήμα του πάρκου που είναι ήδη διαμορφωμένο και στο υπόλοιπο δημιουργούνται δύο γήπεδα volley, δύο γήπεδα beach volley και ένα γήπεδο τένις. Επίσης κατασκευάζονται δέκα μικρά "σκάμματα" με άμμο που προσφέρονται για οποιοδήποτε παιχνίδι.
Κάτοψη του Κήπου της Άμμου

4) Ο Κήπος των Εποχών 
Ο Κήπος των Εποχών διαμορφώνεται ως ένα φυσικό λιβάδι "σπαρμένο" με την άγρια βλάστηση του ελληνικού τοπίου. Οι ευνοϊκές συνθήκες του ελληνικού τοπίου, οι κλιματολογικές συνθήκες και η ποικιλία του γεωγραφικού του ανάγλυφου, επιτρέπουν την ανάπτυξη μιας πλούσιας και ποικίλης χλωρίδας. Μέσα σ' αυτή την ποικιλία των βιοτόπων βρίσκονται τα εκπληκτικά αγριολούλουδα των χιονισμένων κορυφών, τα ανθεκτικά ξερόφυτα των βράχων, τα μυρωδάτα βότανα των άνυδρων λόφων, οι περικοκλάδες των δασών, και όλα τα σπάνια ενδημικά φυτά που δίνουν στην ελληνική χλωρίδα την μοναδικότητά της, αγνοημένη ωστόσο από την μεγάλη πλειοψηφία των κατοίκων των πόλεων.
Κάτοψη του Κήπου των Εποχών

Στο βαθμό του εφικτού, ένας αστικός κήπος που μεταφέρει κάποια από αυτή την μαγευτική βλάστηση πολύ κοντά μας, μπορεί να γίνει ευχάριστα εκπαιδευτικός για μικρούς και μεγάλους. Διάσπαρτη και χωρίς καμία συνθετική και κατασκευασμένη χάραξη, η φύτευση του Κήπου των Εποχών, αποτελεί ένα παλίμψηστο χρωμάτων και φυτικών συνδυασμών.
Η αίσθηση του εφήμερου και του μεταβλητού, ο κύκλος της βλάστησης – ως κύκλος ζωής – γίνεται το ερμηνευτικό κλειδί για την "κατανόηση" αυτού του κήπου, που δεν βασίζεται στο σχεδιασμό και τη σύνθεση αλλά στις αισθήσεις. Μέσα στον Κήπο διαμορφώνεται ένα υπαίθριο αμφιθέατρο, για συναυλίες, παραστάσεις κλπ. 
5) Ο Κήπος του Οδυσσέα Φωκά
Το Πάρκο του Οδυσσέα Φωκά ήταν ένας από τους πιο καλοδιατηρημένους χώρους πρασίνου στη Νέα Παραλία. Έτσι ο χώρος διατηρήθηκε, ενώ απομακρύνθηκαν τα γήπεδα τένις που υπήρχαν, καθώς χωροθετήθηκαν στον Κήπο της Άμμου. Ένα διακοπτώμενο τοιχείο από πετροκάλαθα, του οποίου τα τμήματα ακολουθούν διαφορετικές χαράξεις, διαμορφώνεται προς την πλευρά του δρόμου και απομονώνει ακουστικά τον Κήπο από τον θόρυβο.
Κάτοψη του Κήπου του Οδυσσέα Φωκά

6) Ο Κήπος της Μεσογείου
Το σημερινό πάρκο στη θέση αυτή έχει μερικά ενδιαφέροντα δέντρα. Η υπάρχουσα ψηλή φύτευση ενισχύεται και συμπληρώνεται με εσπεριδοειδή και αρωματικά φυτά της μεσογειακής χλωρίδας. Οι υπάρχουσες διαδρομές μέσα στον κήπο αντιμετωπίζονται ενιαία και διαστρώνονται με σταθεροποιημένο δάπεδο. Ο εξοπλισμός του κήπου συμπληρώνεται με την διαμόρφωση καθιστικών.
Κάτοψη του Κήπου της Μεσογείου

Εντάσσεται  επίσης στον κήπο ένας χώρος ειδικός για τα κατοικίδια ζώα που διαχωρίζεται με περιμετρικό χαμηλό στηθαίο και περσιδωτή περίφραξη. Στη διαδρομή που διασχίζει τους κήπους, και στο σημείο που αυτή μπαίνει στον Κήπο της Μεσογείου διαμορφώνεται ένα ημιϋπαίθριο μπαρ – αναψυκτήριο. 
7) Ο Κήπος των Γλυπτών 
Απέναντι από το κτίριο του Λαογραφικού Μουσείου, εκεί όπου υπήρχε χώρος στάθμευσης, δημιουργείται ο Κήπος των Γλυπτών. Πρόκειται για ένα "πράσινο δωμάτιο τέχνης", περίκλειστο με τοίχο από τις τρεις του πλευρές και ανοικτό προς τη θάλασσα, διαμορφώθηκε για να φιλοξενεί μοντέρνα γλυπτά μεγάλου μεγέθους.
Είναι ένας τόπος μέσα στην πόλη που επιχειρεί τη συνύπαρξη της τέχνης και του δημόσιου χώρου. Η τέχνη εκτίθεται αλλά και συμμετέχει στη διαμόρφωση ενός αστικού χώρου. Τα έργα τέχνης εντάσσονται στο δημόσιο χώρο, πατάνε στο έδαφός του, δεν είναι τοποθετημένα σε βάθρο, είναι πιο οικεία και προσιτά από ότι μέσα σε ένα μουσείο ή μια αίθουσα τέχνης.
Κάτοψη του Κήπου των Γλυπτών

Ο χώρος, αν και σχετικός με τη σύγχρονη τέχνη και φτιαγμένος με αυτήν, καταργεί τα προνόμια αλλά και τις αναστολές του μουσείου. Η τέχνη είναι παρούσα, ο επισκέπτης μπορεί να καθίσει πάνω της, να περπατήσει γύρω της, να την παρατηρήσει ή να την αγνοήσει, να συζητήσει ή να φάει μπροστά της, να την αγγίξει. Αλλά έτσι μπορεί και η ίδια να τον αγγίξει.
Στον Κήπο διατηρούνται τα υπάρχοντα δέντρα που είναι λεύκες και προστίθενται νέα. Η διαμόρφωση του Κήπου παίζει με τα έντονα κοντράστ, τις πυκνές σκιές των ειδικά επιλεγμένων δέντρων, τις εναλλαγές της υφής των δαπέδων. Ο λευκός τοίχος αποτελεί φόντο ανάδειξης των γλυπτών και των σκιών που παράγουν. Η μεγάλη επιφάνεια νερού που προτείνεται δημιουργεί αντανακλάσεις.
8) Ο Κήπος του Ήχου
Ο Κήπος του Ήχου διαμορφώνεται ως ένα δάσος με υψίκορμα δέντρα, φυτεμένα πάνω σε τετραγωνικό κάνναβο σε μαλακό δάπεδο. Το στοιχισμένο "δάσος" του Κήπου του Ήχου, με τα υψίκορμα δέντρα του, δεν αποκόπτει την οπτική επαφή με τη θάλασσα. 
Κάτοψη του Κήπου του Ήχου

Ο κήπος οριοθετείται από ένα κανάλι νερού, που κατασκευάζεται παράλληλα με το όριο της θάλασσας. Η συνέχεια της διαδρομής που διασχίζει όλους τους κήπους τέμνει το κανάλι του νερού. Το νερό είναι τρεχούμενο και ανανεώνεται συνεχώς και κατά μήκος του φυτεύονται καλάμια τα οποία με το φύσημα του αέρα παράγουν τον χαρακτηριστικό τους ήχο.
9) Ο Κήπος των Ρόδων 
Διαμορφωμένος ως ένα εκπαιδευτικό εργαστήριο γύρω από όλα τα θέματα του κόσμου των καλλωπιστικών φυτών, της βλάστησης, του κύκλου της ζωής, της προστασίας και συνετής διαχείρισης της φύσης, αποτελεί τον ιδανικό τόπο σχολικών επισκέψεων. Κήπος που συνδιάζει την εσωστρέφεια με την περίκλειστη διαφάνεια της ξύλινης περιμετρικής κατασκευής.
Κάτοψη του Κήπου των Ρόδων

10) Ο Κήπος της Μνήμης 
Πράγματι, η θάλασσα "παφλάζει ενάντια στους αυλότοιχους των εξοχικών κατοικιών και, σε μερικά μέρη, ίσα πάνω τους". Η παραπάνω περιγραφή του άγγλου στρατιωτικού Day, οι παλιές καρτποστάλ και μερικοί παλιοί χάρτες, σκιαγραφούν την εικόνα που για ογδόντα περίπου χρόνια – από τα τέλη του 19ου. αιώνα, μέχρι την δεκαετία του '60, είχε η ανατολική πλευρά της παραλίας. Σε προπολεμικούς χάρτες της περιοχής, αποτυπώνεται η θάλασσα να φτάνει μέχρι τον αυλότοιχο του κτιρίου Εθνικής Τράπεζας. Στο σημείο αυτό της Νέας Παραλίας, γίνεται μια αναφορά στη ξεχασμένη αυτή εικόνα της πόλης, μια αναφορά στο παλιό όριο πόλης και θάλασσας, δημιουργώντας ένα άνοιγμα του παραλιακού μετώπου προς το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας.
Κάτοψη του Κήπου της Μνήμης

Ο Κήπος της Μνήμης είναι ουσιαστικά ένας κενός χώρος, μια "ρωγμή" στο παρελθόν της πόλης. Με τη φύτευση δύο συστοιχιών δέντρων που ακολουθούν τις πλευρές του οικοπέδου του διατηρητέου κτιρίου και το ενιαίο σκληρό δάπεδο με τα στοιχισμένα παρτέρια, εντείνεται η αίσθηση της προοπτικής. Η πυκνή φύτευση με ψηλά δέντρα στους εκατέρωθεν ανοικτούς χώρους, τονίζεται η αίσθηση του ανοίγματος και της "ρωγμής". Η σύνθεση του Κήπου ανακαλεί τις λεπτές αποχρώσεις της μνήμης που δεν συντίθεται μόνο από εικόνες, αλλά είναι ένα πλέγμα ποικίλων αισθήσεων, ευωδιών, ήχων. Τα παρτέρια του Κήπου της Μνήμης φυτεύονται με αρωματικά φυτά και βότανα (ρίγανη, θυμάρι, μέντα, δενδρολίβανο, μαντζουράνα), ανακαλούν τις μυρωδιές του παρελθόντος, και συμπαρασύρουν συνειρμικά οικείες εικόνες από τα τοπία που χάθηκαν.
11) Ο Κήπος του Νερού 
Ο Κήπος του Νερού είναι ένας χώρος όπου το νερό είναι το κυρίαρχο στοιχείο που οργανώνει, και συνθέτει την συνολική του ατμόσφαιρα. Ο Κήπος είναι υποβαθμισμένος κατά 80 εκ. από τον υπόλοιπο χώρο. Μια ξύλινη πέργκολα κατασκευάζεται σε όλο το μήκος του κήπου έτσι ώστε να στεγάζει και τα δύο επίπεδα, δημιουργώντας παράλληλα έναν χώρο που προσφέρεται για υπαίθριες εκθέσεις.
Κάτοψη του Κήπου του Νερού

Μια μεγάλη επιμήκης επιφάνεια νερού κατασκευάζεται στη μεριά του κήπου με το μεγαλύτερο εύρος και φυτεύεται με υδρόφιλα φυτά (νούφαρα και καλαμιές). Διαμορφώνεται επίσης ένα τοίχος στον οποίο το νερό κυλάει και πέφτει με ένταση, ενισχύοντας έτσι και ηχητικά την παρουσία του σε αυτό τον κήπο. Στην τριγωνική απόληξη του Κήπου του Νερού, το έδαφος διαμορφώνεται με χαλαρές κυματοειδείς πτυχώσεις που σβήνουν μέσα στην επιφάνεια του νερού και φυτεύεται με γρασίδι. Η παρουσία του νερού κάνει τον κήπο αυτό, ευχάριστο και δροσερό ιδιαίτερα τις ζεστές ημέρες.
12) Ο Κήπος της Μουσικής 
Στον τριγωνικό χώρο που γειτνιάζει με το Μέγαρο Μουσικής διαμορφώνεται ο Κήπος της Μουσικής. Ο Κήπος φυτεύεται με δέντρα σε κάνναβο, πάνω σε σκληρό δάπεδο, αφήνοντας ένα τριγωνικό "ξέφωτο". Ο χώρος προσφέρεται για υπαίθριες, μικρές, μουσικές εκδηλώσεις.
Κάτοψη του Κήπου της Μουσικής

Οι χαράξεις οριοθέτησης του Κήπου της Μουσικής παίρνουν υπόψη τους τη στροφή του παραλιακού μετώπου στο σημείο αυτό και την άμεση επαφή του με τον αστικό ιστό, δίνοντας το έναυσμα νέων συνθετικών χαράξεων για τον σχεδιασμό του περιβάλλοντος χώρου του Μεγάρου και τη συνέχεια του θαλάσσιου μετώπου.

Στοιχεία & Συντελεστές Έργου:
Έργο: Ανάπλαση Νέας Παραλίας / Θεσσαλονίκης – Πανελλήνιος Αρχιτεκτονικός Διαγωνισμός Ιδεών, Διάκριση: A’ Βραβείο, Έτος διεξαγωγής διαγωνισμού: 2001, Αγωνοθέτης: Δήμος Θεσσαλονίκης, Πολεοδομική – Αρχιτεκτονική μελέτη: Πρόδρομος Νικηφορίδης – Bernard Cuomo (Nikiforidis – Cuomo Architects), Ειδικοί συνεργάτες: Παρασκευή Ταράνη – Έφη Καρυώτη, Συνεργάτες: Η. Δόβα – Ε. Ζωγράφου – Δ. Παυλοπούλου – Ν. Καρακώστα – Ν. Μπίσκος – Σ. Νικολακάκη –  Γ. Σκιαδόπουλος –  Θ. Βαλσάμη – Π. Κωνσταντάρα, Σύμβουλος Ακουστικής: Ν. Μπάρκας, Στατική Μελέτη: Ιάκωβος Λαβασάς – Μαρία Στεφανούρη, Συνεργάτες: Π. Ζέρβας – Γ. Νικολαΐδης – Λ. Δέδα – Φ. Παπαπέτρου, Η/Μ Μελέτη: Δημήτρης Μπόζης – Παναγιώτης Κικίδης & Συνεργάτες Ε.Π.Ε. – Γεράσιμος Καμπίτσης, Συνεργάτες: Δ. Καλοφωλιάς – Δ. Ηλιάδης – Α. Φούκη – Φ. Μοσχοπούλου – Κ. Ντένη – Α. Σαββόπουλος, Φυτοτεχνική μελέτη: Υλωρική Ε.Ε. – Φώτης Φασούλας, Συνεργάτες: Α. Ζαχαριάδης – Χ. Καραχρήστος, Γεωτεχνική μελέτη: Ευάγγελος Βασιλικός, Σύμβουλος: Θ. Παπαλιάγκας, Επίβλεψη μελέτης: Κωνσταντίνος Μπελιμπασάκης – Μαρία Ζουρνά – Σμαρώ Θεοδωρίδου – Κατερίνα Μπλέτσα – Σεβαστή Λαφτσίδου – Ελένη Φουντουλίδου – Δημήτριος Κατιρτζόγλου – Δημήτριος Σωτηριάδης, Επίβλεψη Κατασκευής: Ανδρέας Σπηλιόπουλος – Δημήτριος Τζιώρας – Νικόλαος  Μουρουζίδης – Ιωάννα Καραγιάννη – Σπυριδούλα Παρασκευά, Μελέτη: 2001 – 2005, Κατασκευή: 2006 – 2014.

0 comments:

Post a Comment